Het formeel belastingrecht bevat de regels die ervoor zorgen dat de belasting
die volgens de wet verschuldigd is ook daadwerkelijk – en op tijd – betaald
wordt. De adviseur die zich op dit gebied specialiseert staat bedrijven en
particulieren bij die volgens de fiscus niet of onvoldoende aan hun fiscale
verplichtingen hebben voldaan. Voorbeelden zijn het te laat indienen van een
aangifte, het indienen van een onjuiste aangifte, het verkeerd toepassen van
fiscale regels en allerlei vormen van fiscale fraude. In veel van die gevallen
legt de fiscus – al dan niet terecht – een boete op. Als het om ernstige fraude
gaat volgt een strafrechtelijke vervolging, waarbij de rechter tot
gevangenisstraf kan besluiten. Wie zich op dit gebied specialiseert houdt zich
dus niet primair bezig met de inhoud van de belastingwetten (het zogenoemde
materiële belastingrecht), maar met de manier waarop de nakoming ervan wordt
afgedwongen. Vaak is de belastingadviseur die actief is op het gebied van het
formeel belastingrecht ook advocaat.